Imię i nazwisko zostają przypisane danej osobie w akcie urodzenia. Jak powszechnie wiadomo, każdy ma prawo do przyjęcia nazwiska małżonka w chwili zawarcia ślubu. Polskie ustawodawstwo przewiduje jednak możliwość zmiany danych osobowych także w innych sytuacjach. Przepisy dotyczące tej kwestii zostały uregulowane ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U. 2008 nr 220 poz. 1414).

Czym jest zmiana imienia i nazwiska w świetle polskiego prawa?

Zgodnie z art. 3 ustawy o zmianie imienia i nazwiska można ubiegać się o:

• zastąpienie posiadanego imienia innym imieniem,
• zastąpienie dwóch imion jednym imieniem lub odwrotnie,
• dodanie drugiego imienia (w przypadku posiadania jednego),
• zmianę kolejności posiadanych imion,
• zmianę pisowni posiadanego imienia
• zmianę posiadanego nazwiska na inne,
• zmianę pisowni nazwiska,
• zmianę nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego lub męskiego.

Powyżej wyliczone zmiany mogą dotyczyć:

• każdego z posiadanych imion,
• noszonego aktualnie nazwiska,
• nazwiska rodowego.

Zgodnie z art. 6 wyżej wymienionej ustawy, po zmianie można mieć najwyżej dwa imiona. Nazwisko zaś nie może składać się z więcej niż dwóch członów, chyba że zezwalają na to przepisy prawa innego państwa, które obowiązują osobę z podwójnym obywatelstwem.

Kogo dotyczy polska ustawa o zmianie imienia i nazwiska?

Ustawa o zmianie imienia i nazwiska dotyczy obywateli polskich, ale nie tylko. Z określonych w ustawie praw skorzystać mogą cudzoziemcy mieszkający na stałe w Rzeczypospolitej Polskiej, o ile nie mają oni żadnego obywatelstwa (nie są obywatelami innego kraju). Zmiana imienia lub/i nazwiska w Polsce przysługuje także obcokrajowcom, którzy uzyskali status uchodźcy, jednak jedynie wówczas, gdy mają ku temu szczególnie ważne powody. Ustawodawca wskazuje na sytuacje, w których posługiwanie się aktualnym imieniem i nazwiskiem może stanowić zagrożenie życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.

Jakie są dopuszczalne powody zmiany nazwiska lub imienia?

Choć zmiana imienia i nazwiska w Polsce jest możliwa, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy regulującej tę procedurę dokonać jej można wyłącznie z ważnych powodów. Ustawodawca nie przedstawia ich zamkniętego katalogu, ale wskazuje przykładowy wykaz, z którego wnosić można, jakie okoliczności uznawane są za ważne. Zmiana danych osobowych możliwa jest wówczas, gdy:

• nosi się imię lub nazwisko ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka,
• chce się nosić imię lub nazwisko zgodne z przepisami obowiązującymi w innym państwie, którego jest się jego obywatelem (dotyczy Polaków o podwójnym obywatelstwie),
• dana osoba faktycznie posługuje się innym imieniem lub nazwiskiem niż figurujące w dokumentach,
• imię lub nazwisko, którym wobec danej osoby posługuje się administracja państwowa, zostało bezprawnie zmienione.

Osobna ustawa, a konkretnie art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, reguluje kwestię zmiany nazwiska po rozwodzie. Osoby chcące powrócić do nazwiska, którym posługiwały się przed zawarciem małżeństwa, mają prawo zrobić to w ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu.

Jakie uzasadnienie zmiany nazwiska może nie zostać uznane?

Powody zmiany nazwiska lub imienia rozpatrywane są indywidualnie. Rolą wnioskodawcy jest przekonanie organu administracyjnego, że nie stanowią one jedynie kaprysu – muszą być racjonalne i obiektywnie istotne. Przykładowo, odmowy mogą spodziewać się osoby pozostające w nieformalnym związku (zarówno homo- jak i heteroseksualnym), które chcą przyjąć nazwisko partnera.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 293/16, uznał, że „subiektywna potrzeba zmiany nazwiska rodowego na nazwisko wynikające ze związku faktycznego, choć uzasadnione więzami emocjonalnymi i wspólnym życiem, nie jest wypełnieniem przesłanki wyłącznie z ważnych względów”. Związek partnerski nie występuje bowiem w polskim porządku prawnym.

Silne uzasadnienie zmiany nazwiska potrzebne jest również wówczas, gdy jako nowe wskazywane jest nazwisko historyczne – wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności społecznej czy politycznej. Osoba, która ubiega się o taką zmianę, musi dowieść, że posiada członków rodziny o danym nazwisku. W przeciwnym razie – na mocy art. 5 ustawy o zmianie imienia i nazwiska – spotka się z odmową.

Zmiana nazwiska rodziców a nazwisko małoletnich dzieci

Zmiana nazwiska może dotyczyć małoletnich dzieci osób, które się o nią ubiegają. W przypadku gdy nowe nazwisko przyjmują obydwoje małżonkowie, automatycznie otrzymają je także ich obecne dzieci oraz przyszłe potomstwo.

Jeśli na zmianę nazwiska zdecydował się tylko jeden z rodziców, to zmiana nazwiska dziecka jest możliwa, jeśli wyrazi na to zgodę drugi rodzic (o ile żyje i nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej ani zdolności do czynności prawnych). Sytuacje sporne rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Zmiana imienia lub nazwiska następuje na wniosek osoby ubiegającej się o zmianę. W przypadku małoletniego dziecka wniosek składa jego przedstawiciel ustawowy. Jeśli dziecko ukończyło 13 lat, musi wyrazić zgodę na zmianę nazwiska.

Jakich formalności wymaga zmiana imienia lub/i nazwiska?

Wniosek o zmianę imienia lub/i nazwiska należy złożyć w wybranym urzędzie stanu cywilnego, adresując pismo do kierownika tego urzędu. Osoby mieszkające poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wnioskować o zmianę danych osobowych za pośrednictwem konsulatu. W takich przypadkach we wniosku należy wskazać kierownika urzędu stanu cywilnego, któremu pismo ma zostać przekazane.

We wniosku o zmianę imienia lub/i nazwiska należy zawrzeć następujące informacje:

• dane osoby, której ma dotyczyć zmiana, w tym aktualne imię (imiona), nazwisko i nazwisko rodowe oraz numer PESEL (jeśli został nadany),
• adres wnioskodawcy do korespondencji,
• wskazanie kierownika urzędu stanu cywilnego, w którym sporządzony został akt urodzenia osoby, której ma dotyczyć zmiana,
• wskazanie kierownika urzędu stanu cywilnego, w którym sporządzony został akt małżeństwa, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tego aktu,
• wniosek o transkrypcję wyżej wymienionych dokumentów stanu cywilnego, jeśli nie zostały one sporządzone w Polsce,
• imię lub/i nazwisko, na jakie mają zostać zmienione aktualne dane,
• wskazanie miejsca sporządzenia aktu urodzenia małoletnich dzieci, jeśli to ich ma dotyczyć zmiana,
• uzasadnienie wniosku,
• oświadczenie wnioskodawcy, że nie składał wcześniej wniosku w tej samej sprawie w innym urzędzie stanu cywilnego, gdzie została wydana decyzja odmowna.

W przypadku gdy wniosek o zmianę imienia lub/i nazwiska składany jest osobiście, wnioskodawca musi okazać dokument tożsamości. Koszt zmiany nazwiska lub imienia ogranicza się do wniesienia jednorazowej opłaty skarbowej, która obecnie wynosi 37 zł.

Pozytywną lub odmowną decyzję o zmianie imienia lub/i nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego (lub jego zastępca), do którego został złożony wniosek. Podlega ona natychmiastowemu wykonaniu. Informacja o zmianie imienia lub/i nazwiska automatycznie trafia do odpowiednich urzędów, dzięki czemu nie trzeba samodzielnie zabiegać o stosowne korekty w akcie urodzenia, akcie małżeństwa czy aktach urodzenia dzieci.

Artykuł Kiedy możliwa jest zmiana imienia i nazwiska? jak jej dokonać? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Jeśli któraś ze Stron chce się zabezpieczyć i mieć gwarancję, że do umowy sprzedaży w przyszłości dojdzie wówczas mogą zawrzeć ze sobą właśnie umowę przedwstępną, W takiej umowie umawiają się, że właściciel mieszkania zobowiązuje się do jego sprzedaży nabywcy za określoną ceną, a nabywca zobowiązuje się je zakupić w określonym terminie.

Umowa przedwstępna – kiedy jest ważna?

Umowa przedwstępna dla swej ważności, powinna wskazywać to, co jest istotne dla umowy właściwej, tj.:

• strony podpisujące umowę, tj. kupującego i sprzedającego (imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, nr dokumentu tożsamości),
• szczegółowo opisany przedmiot umowy: dane właściciela działki, numer księgi wieczystej, lokalizacja i numer działki, mapa, wypisy z ewidencji gruntów – jeżeli są,
• cenę nieruchomości.

Koniecznie jest również dla ważności umowy złożenie podpisów obu stron oraz wskazania miejsca i daty jej zawarcia. Natomiast, dla oceny o tym kiedy jest ważna nie ma znaczenia zawarcie jej przed notariuszem lub nie, aczkolwiek zachowanie formy akt notarialnego nie tylko daje nam pewność, że umowa taka zostanie prawidłowo skonstruowana, ale również zyskujemy dodatkowe uprawnienie opisane poniżej.

Umowa przedwstępna u notariusza

Umowa przedwstępna kupna – sprzedaży mieszkania może być zawarta w dowolnej formie. Polskie prawo nie wymusza sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego. Jednakże, w sytuacji gdy jedna ze stron uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, sposób sporządzenia umowy przedwstępnej ma ogromne znaczenie. Zawarcie umowy przedwstępnej u notariusza daje stronie zainteresowanej zawarciem umowy docelowej uprawnienie do dochodzenia przymusowego jej zawarcia przed sądem, jeżeli druga strona nie chce wywiązać się z tego obowiązku. Zawarcie umowy przedwstępnej w formie pisemnej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie zapewnia stronie zainteresowanej doprowadzenia do zawarcia docelowej umowy sprzedaży na drodze sądowej, a daje jej wyłącznie roszczenie o zapłatę odszkodowania w zakresie szkody, jaką poniosła licząc na zawarcie umowy docelowej sprzedaży. Forma aktu notarialnego, czyli sporządzenie umowy przedwstępnej u notariusza jest jednak już konieczne dla zawarcia docelowej umowy sprzedaży nieruchomości przenoszącej własność.

Termin zawarcia umowy przyrzeczonej

Przy podpisywaniu umowy przyrzeczonej u notariusza należy pamiętać, aby dosyć precyzyjnie wskazać termin zawarcia umowy docelowej, czyli ostatecznej umowy sprzedaży. Termin ten powinien zostać wskazany przez podanie konkretnej daty. Brak wskazania terminu nie powoduje nieważności umowy przyrzeczonej, ale znacznie komplikuje wyegzekwowanie obowiązku zawarcia umowy docelowej. W sytuacji w której brak jest terminu w umowie przedwstępnej, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeśli obydwie strony są uprawnione do żądania jej zawarcia wówczas wiążący jest termin strony, która wcześniej złożyła oświadczenie w tym zakresie. Pamiętać jednak należy, że z żądaniem zawarcia umowy przyrzeczonej strona uprawniona może wystąpić w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej.

Jakie dokumenty do umowy przedwstępnej sprzedaży mieszkania?

Dokumenty jakie należy przygotować przed spotkaniem u notariusza, celem podpisania przedwstępnej umowy sprzedaży mieszkania, to przede wszystkim:

• dokumenty potwierdzające dane osób fizycznych lub prawnych (dowód tożsamości, statut, umowa lub uchwały spółki);
• tytuł prawny do danej nieruchomości, będzie to np. prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, wypis aktu notarialnego obejmującego umowę darowizny lub sprzedaży na podstawie, której nabyta została nieruchomość przez sprzedającego;
• aktualne zaświadczenie z którego wynika że nieruchomość nie jest położona na obszarze zdegradowanym ani na obszarze rewitalizacji;
• wydruk ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej zawierający Podsystem Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych z dnia 14 marca 2022 roku odzwierciedlający treść księgi wieczystej danej nieruchomości lub nr księgi wieczystej;
• aktualne zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniową o przysługującym prawie do lokalu będącym przedmiotem umowy- jeżeli przedmiotem umowy przedwstępnej sprzedaży mieszkania, jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Koszt umowy przedwstępnej u notariusza 2022

Zawarcie umowy przedwstępnej u notariusza wiąże się z kosztami, które wynikają z rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Maksymalne wysokości stawek, przekładające się na koszt umowy przedwstępnej u notariusza przedstawia tabela poniżej:

Do powyższych kwot należy doliczyć opłatę za wniosek wieczystoksięgowy o ujawnienie roszczenia w wysokości 246 zł brutto oraz kwotę 150 zł tytułem opłaty sądowej. Niezależnie od tego dochodzą jeszcze koszty wypisów aktu notarialnego w wysokości około 100 zł.

Kto płaci za umowę przedwstępną u notariusza?

W przepisach brak jest regulacji dotyczących tego kogo obciążają koszty notarialne związane z podpisaniem aktu notarialnego umowy przedwstępnej. W praktyce koszty te obciążają nabywcę nieruchomości. Brak jest jednak jakichkolwiek przeciwwskazań, aby strony zobowiązały się w akcie notarialnym umowy do pokrycia tych kosztów po połowie, co oznacza, że ostateczna decyzja dotycząca tego kto płaci za umowę przedwstępną u notariusza należeć będzie do stron.

Zadatek a zaliczka w umowie przedwstępnej

Zadatek i zaliczka są naprzemiennie stosowaną formą zabezpieczenia się stron w umowie i pełnią rolę motywującą strony do jej wykonania. Zarówno zadatek jak i zaliczka mogą zostać ustalone w dowolnej wysokości. Zadatek zazwyczaj ustala się na poziomie, który ma na celu zniechęcić drugą stronę do wycofania się z umowy. W praktyce strona dająca zadatek, np. Kupujący może w sytuacji w której osoba, która zadatek otrzymała np. Sprzedający zażądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości, jeśli ta ostatnia wycofuje się z umowy. Jeśli natomiast strona dająca zadatek chce się wycofać, wówczas strona która zadatek otrzymała, może go zatrzymać. Jest to znacząca różnica między zadatkiem a zaliczką, w przypadku zaliczki w żadnym wypadku nie można żądać jej zwrotu w podwójnej wysokości. W przypadku nie wykonania umowy zaliczka jest zwracana w tej samej wysokości.

Zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży działki lub mieszkania u notariusza, nie w każdym przypadku gwarantuje całkowite zabezpieczenia interesów obydwu Stron. Wnikliwa analiza umowy powinna obejmować dostateczne zabezpieczenie się Stron równie przez umieszczenie w zapisach umowy odpowiednich kar umownych, terminów, prawidłowego opisu nieruchomości, oraz zabezpieczenia na wypadek braku zapłaty ceny.

Artykuł Umowa przedwstępna – czym jest i kiedy jest ważna? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

W jakich sprawach można podjąć próbę ugodową?

Przedmiotem postępowania pojednawczego mogą być sprawy cywilne, w przypadku których stosunki prawne pomiędzy stronami pozostają w ich swobodnej dyspozycji. Próbę ugodową można podjąć np. w sprawach:

• z zakresu prawa spadkowego,
• o zapłatę wierzytelności,
• o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania umowy.

Niedopuszczalne jest podejmowanie próby ugodowej wówczas, gdy na mocy obowiązujących przepisów stosunki prawne między stronami mogą zostać uregulowane wyłącznie orzeczeniem sądu (np. w przypadku rozwiązania małżeństwa przez rozwód). Sąd nie przystanie na ugodę także wówczas, gdy jej proponowana treść będzie niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Czym jest zawezwanie do próby ugodowej?

Zawezwanie do próby ugodowej to pismo procesowe wnoszone do sądu przez jedną ze stron sporu (wzywającym może być zarówno potencjalny powód, jak i pozwany), które ma na celu zainicjowanie postępowania pojednawczego. W piśmie tym należy opisać przedmiot sporu, swoje roszczenia z nim związane, a także przedstawić propozycje ugodowe (z uwzględnieniem korzyści, jakie może odnieść druga strona sporu).

Jak powinien wyglądać wniosek o zawezwanie do próby ugodowej?

Przedsądowe wezwanie do ugody nie wymaga wypełnienia urzędowego formularza. Nie ma też obowiązku załączania do niego dowodów. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej musi jednak spełniać wymogi formalne dotyczące pisma procesowego określone w art. 126-128 Kodeksu postępowania cywilnego, tj. zawierać imiona i nazwiska lub nazwy stron, oznaczenie rodzaju pisma, oznaczenie sądu, do którego jest skierowane itd.

Gdzie należy złożyć wniosek o zawezwanie do próby ugodowej?

Postępowania pojednawcze prowadzone są przez sądy rejonowe. Zgodnie z art. 185 KPC, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej należy złożyć do sądu rejonowego właściwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej właściwości – do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego. Wniosek można dostarczyć poprzez biuro podawcze we właściwym sądzie lub nadać go listem poleconym.

Jaka jest opłata za wezwanie do próby ugodowej?

Koszty przedsądowego wezwania do ugody ustalane są według wartości przedmiotu sporu. Od wniosku o zawezwanie do próby ugodowej pobiera się 1/5 opłaty, jaka byłaby należna w przypadku złożenia pozwu w danej sprawie. Przykładowo, gdy wartość przedmiotu sporu wynosi ponad 7500 złotych do 10 000 złotych, koszt złożenia pozwu to – zgodnie aktualną tabelą opłat sądowych – 500 zł. W takim przypadku więc opłata za wezwanie do próby ugodowej wynosi 100 zł.

O tym, kto ostatecznie poniesie koszty postępowania pojednawczego, decyduje sąd. Jeśli dojdzie do zawarcia ugody, może się zdarzyć, że strony poniosą je w równych częściach. Stawiennictwo na sprawie pojednawczej nie jest obowiązkowe. Jeśli jednak jedna ze stron nie stawi się na posiedzenie, to sąd może nałożyć na nią całkowite koszty wywołane podjęciem próby ugodowej.

Jak wygląda postępowanie pojednawcze?

Postępowanie pojednawcze prowadzone jest przez sąd w składzie jednego sędziego. Nie obejmuje postępowania dowodowego, więc zazwyczaj ogranicza się do jednego posiedzenia. Jeśli strony gotowe są zawrzeć ugodę, sąd umożliwia im podjęcie negocjacji zmierzających do ustalenia warunków porozumienia. Ponieważ w przypadku próby ugodowej sąd nie może wywierać na strony żadnego nacisku, jego rola ogranicza się zwykle do czuwania nad tym, by wypracowane porozumienie było zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Z posiedzenia pojednawczego sporządza się protokół, którego częścią jest treść ugody, o ile do niej dojdzie. Zawarta przed sądem ugoda może być – tak samo jak wyrok – podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jak zawezwanie do próby ugodowej wpływa na bieg przedawnienia?

Niezwykle istotną kwestią dotyczącą zawezwania do próby ugodowej jest to, że już samo złożenie wniosku w tej sprawie (nie musi dojść do zawarcia ugody, ani nawet do posiedzenia pojednawczego) przerywa bieg przedawnienia roszczeń. W związku z tym przez długi czas wierzyciele wykorzystywali przedsądowe wezwanie do ugody jako narzędzie do zabezpieczenia swoich interesów, czyli przedłużenia czasu, w którym mogą ubiegać się o zwrot wierzytelności. Kilka lat temu takie postępowanie zostało zakwestionowane przez Sąd Najwyższy, który uznał, że stanowi ono nadużycie prawa procesowego i jest niezgodne z dobrymi obyczajami.

Stosowaną przez wierzycieli praktykę ukrócono m.in. poprzez podniesienie opłat za wezwanie do próby ugodowej (przed rokiem 2018 pobierano opłatę stałą w kwocie zaledwie 40 zł, jeśli wartość sporu nie przekraczała 10000 zł, a jeśli przekraczała, opłata wynosiła 300 zł) oraz poprzez nałożenie obowiązku precyzyjnego określenia w zawezwaniu przedmiotu roszczenia i wysokości żądania. Obecnie nie warto więc podejmować próby ugodowej bez szczerej woli zawarcia porozumienia i pójścia na związane z nim ustępstwa oraz bez przekonania, że strona przeciwna jest gotowa do podjęcia rozmów.

Jakie korzyści płyną z próby ugodowej?

Próba ugodowa pozwala na szybsze, odformalizowane i mniej obciążające finansowo zakończenie sporu. Postępowanie pojednawcze jest okazją do podjęcia negocjacji. Ich rezultat może być bardzo korzystny, ponieważ nie jest wynikiem z góry narzuconych przepisów, lecz woli obu stron. Dłużnik ma szansę np. na rozłożenie swojego zobowiązania na dogodne raty lub anulowanie odsetek od zadłużenia. Jednocześnie wierzyciel uzyskuje tytuł egzekucyjny, który staje się dla niego gwarancją odzyskania wierzytelności.

Artykuł Zawezwanie do próby ugodowej pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Co to jest prawo pierwokupu?

Zgodnie z art. 596 Kodeksu cywilnego prawo pierwokupu to sytuacja, w której ustawa lub czynność prawna zastrzega dla jednej ze stron pierwszeństwo kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzedała tę rzecz osobie trzeciej. Oznacza to, że dana rzecz – ruchomość lub nieruchomość – może zostać sprzedana osobie trzeciej tylko wówczas, gdy swojego prawa nie wykona podmiot uprawniony do pierwokupu.

Z prawa pierwokupu skorzystać można dopiero w chwili, gdy właściciel danego przedmiotu (zobowiązany) podejmie jego sprzedaż – w przeciwnym razie nie pociąga za sobą żadnych skutków. Co więcej, prawo pierwokupu stosuje się wyłącznie w odniesieniu do umowy sprzedaży. Nie ogranicza w żaden sposób zobowiązanego, jeśli chce on przenieść własność na podstawie innego tytułu prawnego, np. darowizny, zamiany czy rozrządzenia testamentowego.

Kto ma prawo pierwokupu?

Prawo pierwokupu działki czy dzieła sztuki może wynikać z przepisów prawa lub z zawartej umowy. Pierwszy przypadek dotyczy m.in. sytuacji uregulowanych ustawą o gospodarce nieruchomościami. Przykładowo, na jej mocy gminie przysługuje prawo pierwokupu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków.

Z czynności prawnych (tj. zawieranych umów) wynika najczęściej prawo pierwokupu dzierżawcy lub najemcy. Zastrzegane jest ono zwykle przy sporządzaniu umowy dzierżawy/najmu celem ochrony interesów dzierżawcy/najemcy (np. aby sprzedaż podnajmowanej nieruchomości osobie trzeciej nie zmusiła go do zmiany siedziby).

W sytuacji, gdy prawem pierwokupu do danego przedmiotu dysponuje więcej niż jeden podmiot, ale nie wszyscy są zainteresowani zakupem, określona osoba/instytucja może skorzystać ze swojego uprawnienia samodzielnie (tj. z pominięciem pozostałych uprawnionych). Jednocześnie należy pamiętać, że prawo pierwokupu ma charakter niezbywalny i niepodzielny. Oznacza to, że uprawniony nie może go na drodze czynności prawnej odstąpić osobie trzeciej (aczkolwiek prawo pierwokupu podlega dziedziczeniu, jako część masy spadkowej) albo wykorzystać go jedynie w pewnym zakresie np. nabywając część przedmiotowej nieruchomości.

Jak skorzystać z prawa pierwokupu?

Do zastrzeżenia prawa pierwokupu może dojść na wiele sposobów, natomiast istnieją ściśle określone zasady jego wykonania. Uprawniony musi złożyć zobowiązanemu oświadczenie, że wyraża chęć zakupu, a oświadczenie to musi mieć taką samą formę, jak umowa sprzedaży, która ma zostać zawarta. Innymi słowy, w przypadku prawa pierwokupu nieruchomości, którą – jak wiadomo – można nabyć wyłącznie na drodze umowy notarialnej, oświadczenie o jego wykonaniu musi mieć postać aktu notarialnego. Złożenie takiego oświadczenia jest równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży.

Realizacja prawa pierwokupu następuje zwykle po tym, jak właściciel zawiadomi uprawnionego o chęci sprzedaży danego przedmiotu. Jeśli wcześniej doszło do zawarcia warunkowej umowy sprzedaży z osobą trzecią (takiej, w której zaznaczono, że przeniesienie własności nastąpi, jeśli uprawniony nie skorzysta z prawa pierwokupu), zobowiązany musi przedstawić jej treść uprawnionemu. Jeśli skorzysta on z przysługującego mu prawa, to stanie się właścicielem na ujętych w umowie z osobą trzecią warunkach.

Ustawa wyznacza określony czas na skorzystanie z prawa pierwokupu. O ile strony nie uzgodnią inaczej, w przypadku nieruchomości jest to miesiąc, a innych przedmiotów – tydzień od chwili otrzymania zawiadomienia o sprzedaży. Jeśli w tym czasie uprawniony nie złoży oświadczenia o woli wykonania swojego prawa, to właściciel może zawrzeć właściwą (bezwarunkową) umowę sprzedaży z osobą trzecią, a prawo pierwokupu definitywnie wygasa.

Jakie są skutki naruszenia prawa pierwokupu?

Konsekwencje sytuacji, w której zobowiązany dokona sprzedaży rzeczy objętej prawem pierwokupu, nie zawiadomiwszy o tym uprawnionego, zależą od tego, kto jest uprawnionym. W większości przypadków sprzedający będzie musiał ponieść odpowiedzialność odszkodowawczą wobec uprawnionego. Zazwyczaj polega ona na zwrocie kosztów związanych z samym ustanowieniem prawa pierwokupu (tj. odszkodowanie nie obejmuje następstw faktu, że uprawniony nie stał się właścicielem danego przedmiotu).

W przypadku prawa pierwokupu dzierżawcy lub współwłaściciela, dokonana (bezwarunkowo) sprzedaż danego przedmiotu osobie trzeciej jest po prostu nieważna – nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ta sama zasada dotyczy sytuacji, w której uprawnionym jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Artykuł Prawo pierwokupu – kto może z niego skorzystać? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Czym jest zasiedzenie nieruchomości oraz ile trwa?

Nieruchomość można zasiedzieć będąc w dobrej lub złej wierze. Zasiedzenie w dobrej wierze jest możliwe wówczas, gdy Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność przez zasiedzenie nieruchomości w dobrej wierze gdy posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat. Natomiast zasiedzenie w złej wierze ma miejsce w sytuacji, w której osoba władająca nieruchomością mimo, że zachowuje się jak jej właściciel zdaje sobie sprawę z tego, że nim nie jest i nie przysługuje jej żadne prawo do posiadania zajmowanej nieruchomości. Zasiedzenie w złej wierze następuje po upływie dłuższego czasu niż zasiedzenie w dobrej wierze i wynosi 30 lat.

Kiedy orzeka się zasiedzenie nieruchomości?

Nabycie własności przez zasiedzenie następuje już kolejnego dnia po upływie 20 lub 30-letniego nieprzerwanego okresu posiadania. Jednak sam upływ czasu nie wystarczy, aby stać się prawnym właścicielem nieruchomości ujawnionym w księgach wieczystych. Aby stać się nowym właścicielem nieruchomości przez zasiedzenie konieczne jest uzyskanie orzeczenia sądu. Tylko postanowienie sądu w tym zakresie potwierdza zmianę właściciela i nabycie prawa własności do nieruchomości dając tym samym podstawę do wpisu prawa własności w księdze wieczystej. W tym celu należy złożyć do sądu rejonowego w obrębie którego położona jest nieruchomość podlegająca zasiedzeniu wniosek o stwierdzenie zasiedzenia i wykazać spełnienie wszystkich wymagań prawnych, niezbędnych do wykazania zasiedzenia nieruchomości. Dodatkowo osoba ubiegająca się o stwierdzenia zasiedzenia przez sąd powinna wskazać osoby potencjalnie zainteresowane rozstrzygnięciem w sprawie. Do takich osób można zaliczyć dotychczasowego właściciela nieruchomości, najemcę lub spadkobierców. Sąd w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości bada, czy dana osoba faktycznie władała nieruchomością jak właściciel przez odpowiedni dla zasiedzenia czas oraz czy posiadała nieruchomość w dobrej, czy w złej wierze.

Po uzyskaniu orzeczenia sądu o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości, nowy właściciel powinien złożyć wniosek o wpis jej własności do ksiąg wieczystych lub założyć księgę wieczystą dla nieruchomości, jeśli takiej jeszcze nie posiada. Należy również pamiętać, że nabycie nieruchomości przez zasiedzenie podlega opodatkowaniu w wysokości 7% wartości nieruchomości. Nowy właściciel w ciągu miesiąca od daty uzyskania prawomocności postanowienia sądu powinien złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe i zapłacić podatek.

Dowody w sprawie o zasiedzenie nieruchomości

W sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości mogą być wykorzystane różne środki dowodowe. Wszystko zależy od potrzeb konkretnej sprawy i inicjatywy wnioskodawcy. Najczęstsze dowody jakie pojawiają się w sprawie o zasiedzenie nieruchomości to:

• dowody osobowe z przesłuchania świadków – np. sąsiadów lub członków rodziny, którzy posiadają wiedzę odnośnie tego kto i w jakim okresie władał nieruchomością jak właściciel, a także czy na nieruchomości przeprowadzane były w ostatnich latach remonty i w jaki sposób przebiegały granice nieruchomości.
• dowody z dokumentów: dokumenty (prywatne i urzędowe takie, jak np. wypis z rejestru gruntów, wypis z księgi wieczystej, akty notarialne, zeznania podatkowe, umowy najmu i dzierżawy) oględzin i zdjęcia nieruchomości (w tym zdjęcia lotnicze z map Google) mapy archiwalne, mapy z katastru nieruchomości.

Jakie nieruchomości podlegają zasiedzeniu (oraz jakich nie można zasiedzieć)?

Zasiedzenie może dotyczyć każdego z typów nieruchomości — zarówno mieszkania, domu, lokali oraz działek, jeśli tylko stanowią one odrębny przedmiot własności. Zasiedzenie nieruchomości dotyczy rzeczy, które mogą być odrębnym przedmiotem własności, co oznacza, że nie można zasiedzieć przykładowo – pokoju w mieszkaniu, piwnicy, czy strychu. Są to tylko części składowe nieruchomości, które same w sobie nie mogą stać się odrębnym przedmiotem prawa własności. Z tych powodów ich zasiedzenie jest niedopuszczalne.

Zasiedzenie podlegają nie tylko nieruchomości budynkowe (garaże), gruntowe (działki gruntu) czy lokalowe (mieszkania i lokale), ale zasiedzieć można także użytkowanie wieczyste lub służebności gruntowe, jeśli polegają one na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.

Ile kosztuje zasiedzenie nieruchomości?

Do kosztów zasiedzenia nieruchomości należy zaliczyć już wcześniej wspomniany podatek od nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia w wysokości 7% wartości nieruchomości. Ponadto do kosztów należy również wliczyć koszty sądowe związane z postępowaniem w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości oraz koszty ujawnienia prawa własności w księgach wieczystych.

Koszty sądowe inicjujące postępowanie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, które należy uiścić składając do sądu wniosek to stała opłata, która wynosi 2000 zł. Natomiast koszt wpisu prawa własności do księgi wieczystej podlega opłacie w wysokości 200 zł.

Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie

Warunkiem koniecznym do uzyskania zasiedzenia przed sądem jest spełnienie przesłanek określonych w art. 172 § 1 kodeksu cywilnego, czyli posiadanie nieruchomości przez osobę nie będącą jej właścicielem, nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że dana osoba uzyskała posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Posiadacz samoistny to osoba, która włada nieruchomością tak jak właściciel, chociaż nim nie jest z punktu widzenia prawa. Wszystkie uprawnienia związane z nieruchomością wykonuje samodzielnie, włada nią we własnym imieniu i interesie przez co jest uważana przez otoczenie za właściciela nieruchomości.

Jak wykazać zasiedzenie przed sądem?

Jeśli uznamy, że spełniliśmy warunki potrzebne do zasiedzenia nieruchomości i chcemy uregulować jej stan prawny powinniśmy uzyskać sądowe postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości. W innym przypadku nie będzie mogli w przyszłości swobodnie dysponować taką nieruchomością, sprzedać jej ani darować. Przygotowujemy stosowny wniosek zachowując wymogi formalne określone w kodeksie postępowania cywilnego, określamy dokładnie nieruchomość oraz wskazujemy osoby zainteresowane sprawą, np. poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców. Wniosek powinien zostać należycie opłacony kwotą 2000 zł, zaś potwierdzenie dokonania opłaty dołączone do wniosku. Najważniejszą częścią wniosku jak i całego postępowania sądowego będą wskazywane dowody, które powinny przekonać Sąd do stwierdzenia zasiedzenia na rzecz wnioskodawcy. W tym celu można wykorzystać dowód z przesłuchania świadków, wypis i wyrys mapy ewidencyjnej z rejestru gruntów, potwierdzenia zapłaty podatków i inne, które potwierdzą twierdzenia zawarte we wniosku o zasiedzenie i umożliwią uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia w sprawie.

Artykuł Zasiedzenie nieruchomości – kiedy jest możliwe pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Ubezwłasnowolnienie może przybrać dwie formy: ubezwłasnowolnienie całkowite i ubezwłasnowolnienie częściowe.

Jakie są różnice między ubezwłasnowolnieniem całkowitym, a częściowym?

Całkowite i częściowe ubezwłasnowolnienie osoby wpływa na zdolność tej osoby do dokonywania czynności prawnych.

Ubezwłasnowolnienie całkowite polega na całkowitym pozbawieniu danej osoby zdolności do czynności prawnych co oznacza, że osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może samodzielnie zawierać umów, składać oświadczeń woli, ani podejmować innych decyzji prawnych. Zamiast tego, jej interesy prawne reprezentuje opiekun prawny, ustanowiony przez sąd. Wszystkie dokumenty lub oświadczenia podpisane przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie są nieważne.

W przeciwieństwie do ubezwłasnowolnienia całkowitego, ubezwłasnowolnienie częściowe nie pozbawia danej osoby zdolności do czynności prawnych, ale je ogranicza. Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może samodzielnie dokonywać czynności prawnych związanych z jej codziennym funkcjonowaniem, np. rozporządzać swoim zarobkiem i rzeczami oddanymi jej do użytku, ale w przypadku czynności bardziej znamiennych w skutkach, potrzebuje zgody kuratora, np. przy zawarciu umowy o pracę.

Przesłanki ubezwłasnowolnienia. Jakie są powody ubezwłasnowolnienia osoby?

Możemy wyróżnić dwa podstawowe warunki ubezwłasnowolnienia całkowitego, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania postanowienia sądu. Po pierwsze jest to odpowiedni wiek osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona, a po drugie jej stan zdrowia. Osoba, która ma zostać ubezwłasnowolniona całkowicie musi mieć ukończone 13 lat oraz pozostawać w stanie wyłączającym świadome działanie. Przesłanki ubezwłasnowolnienia zachodzą wówczas, kiedy dana osoba nie może kierować swoim postępowaniem na skutek np. choroby psychicznej, niedorozwoju psychicznego lub różnego rodzaju uzależnień. np. od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.

W przypadku ubezwłasnowolnienia częściowo, granica wieku jest wyższa. Ubezwłasnowolnić częściowo można tylko osoby pełnoletnie, które cierpią na choroby psychiczne lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne, w szczególności w postaci pijaństwa, narkomanii, hazardu lub kompulsywnego zaciągania pożyczek, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, a wystarczające dla ochrony jej interesów będzie ustanowienie dla niej kuratora w celu zapewnienia pomocy do prowadzenia jej spraw. Czynnikiem decydującym o wyborze formy ubezwłasnowolnienia jest stan zdrowia osoby nieporadnej, który odzwierciedla poziom jej świadomego działania.

Jakie są skutki ubezwłasnowolnienia częściowego i całkowitego?

Ubezwłasnowolnienie całkowite polega na pozbawieniu danej osoby możności podejmowania przez nią samodzielnych decyzji prawnych, w tym zawierania umów czy zarządzania majątkiem. Każda czynność prawna dokonana przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie bez zgody opiekuna ustanowionego przez sąd, jest nieważna. Jeśli przyczyny, które doprowadziły do ubezwłasnowolnienia, ustąpią (np. poprawa stanu zdrowia), możliwe jest uchylenie ubezwłasnowolnienia.

Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może natomiast samodzielnie dokonywać czynności prawnych dotyczących codziennych spraw. W przypadku ważniejszych czynności prawnych (np. sprzedaż nieruchomości, zawarcie umowy kredytowej) osoba częściowo ubezwłasnowolniona potrzebuje zgody kuratora. Kurator przyznany takiej osobie ma obowiązek nadzorować i pomagać osobie ubezwłasnowolnionej w zakresie określonym przez sąd.

Wady i zalety ubezwłasnowolnienie całkowitego

Ubezwłasnowolnienie całkowite ma swoje jasne i ciemne strony. Z pewnością jedną z głównych zalet ubezwłasnowolnienia całkowitego jest ochrona interesów osoby ubezwłasnowolnionej oraz jej bezpieczeństwo prawne i finansowe. Osoby z poważnymi zaburzeniami psychicznymi dzięki przypisaniu dla nich opiekunów prawnych po orzeczeniu ubezwłasnowolnienia stają się mniej narażone na działanie osób trzecich, które mogą próbować wykorzystać ich stan dla własnych korzyści. Osoba ubezwłasnowolniona jest chroniona przed skutkami decyzji, które mogłyby być dla niej szkodliwe, np. niekorzystnymi umowami, oszustwami czy zadłużeniem, zaś ustanowienie opiekuna prawnego zapewnia, że osoba ta ma kogoś, kto dba o jej interesy prawne i codzienne potrzeby, a także zapewnia jej dostęp do odpowiedniej opieki medycznej i rehabilitacji.

Ubezwłasnowolnienie ma też swoje ciemne strony. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie traci zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji prawnych, co może być postrzegane jako ograniczenie jej wolności i autonomii. Ponadto ograniczenia w zakresie podejmowania decyzji mogą wpływać na życie osobiste takiej osoby, np. w kwestii małżeństwa, zarządzania majątkiem, czy wyboru miejsca zamieszkania. Osoba ubezwłasnowolniona może być również stygmatyzowana społecznie, co może prowadzić do izolacji i pogorszenia jej samopoczucia psychicznego. Oprócz tych aspektów, które dotykają wprost osoby ubezwłasnowolnione należy mieć na również uwadze, że istnieje ryzyko sprawowania niewłaściwej opieki i zarządzania majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej przez wyznaczonego opiekuna . Opiekun prawny może nadużywać swojej władzy lub działać w sposób niekorzystny dla osoby ubezwłasnowolnionej dlatego ważny jest nadzór sądu i rodziny nad opiekunami, którym powierzono opiekę nad osobami ubezwłasnowolnionymi.

Warto pamiętać, że instytucja ubezwłasnowolnienia całkowitego to środek ostateczny, stosowany wyłącznie w przypadkach, gdy inne formy wsparcia (np. kuratela czy pomoc socjalna) nie są wystarczające.

Ubezwłasnowolnienie całkowite, ze względu na swoją doniosłość i skutki, wymaga starannego rozważenia i przeprowadzenia zgodnie z przepisami prawa, z uwzględnieniem najlepszego interesu osoby, której dotyczy.

Decyzja o ubezwłasnowolnieniu całkowitym powinna być zawsze dokładnie przemyślana i oparta na starannym rozważeniu jakie są wady i zalety ubezwłasnowolnienie całkowitego. Ważne jest, aby proces ten odbywał się z poszanowaniem godności osoby, której dotyczy, oraz z zapewnieniem jej najlepszych możliwych warunków życia i ochrony prawnej.

Kto może zostać opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie?

Mając na uwadze kluczową rolę jaką pełni opiekun prawny pojawia się pytanie, kto może zostać opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej przez sąd? Kwestię tę regulują przepisy Kodeksu prawa rodzinnego i opiekuńczego. Opiekunem prawnym dla osoby ubezwłasnowolnionej powinni zostać jej bliscy krewni. W pierwszej kolejności opiekunem prawnym takiej osoby powinien zostać małżonek tej osoby. Dopiero w sytuacji, w której doszło do rozkładu pożycia małżeńskiego i separacji, możliwe jest ustanowienie opiekunem innych osób z kręgu bliskich, np. rodziców lub w przypadku ubezwłasnowolnienia osoby starszej jej dzieci. Jeśli brak jest takich osób sąd opiekuńczy jest zobowiązany zwrócić się o wskazanie osoby, której opieka mogłaby być powierzona, do właściwej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej albo do organizacji społecznej.

Przypadki ubezwłasnowolnienia

Ubezwłasnowolnienie osoby starszej lub chorej psychicznie

Zaawansowany wiek nie jest wystarczający, aby sąd wydał postanowienie o ubezwłasnowolnienie osoby starszej. Jednak osoby starsze u z uwagi na swój wiek, zmiany zachodzące w mózgu i choroby z tym związane, mogą mieć problemy w codziennym funkcjonowaniu. Na skutek takich chorób, jak choroba Alzheimera, zaburzenia pamięci i zachowania, podejmują często nieoczywiste i nieracjonalne działania, które mogą zagrażać nawet im życiu. W takich sytuacjach decyzja o ubezwłasnowolnieniu, choć bolesna dla bliskich może okazać się konieczna nie tylko dla ochrony zdrowia osoby starszej, ale również dla bezpieczeństwa osób z jej otoczenia.

Ubezwłasnowolnienie alkoholika: kiedy jest możliwe?

Postanowienie sądu w sprawie o ubezwłasnowolnienie alkoholika zależy od rodzaju i stopnia nasilenia choroby oraz od indywidualnych objawów występujących u danej osoby. W przypadku alkoholika sama choroba alkoholowa nie jest wystarczającym powodem do orzeczenia przez sąd ograniczenia zdolności do czynności prawnych. Ubezwłasnowolnienie alkoholika lub osoby uzależnionej od narkotyków, czy hazardu wymaga wykazania, że u takiej osoby występują zaburzenia psychiczne, które są na tyle poważne, że wykluczają świadome zajmowanie się swoimi sprawami.

Procedura ubezwłasnowolnienia całkowitego

Postępowanie o ubezwłasnowolnienie jest zazwyczaj procesem trudnym dla osób bliskich, których dotyka problem faktycznej opieki nad osobą chorą, która z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, ale też często odmawia pomocy. Osoby bliskie, które trafią do kancelarii najczęściej zastanawiają się nad tym, jak ubezwłasnowolnić osobę starszą lub chorą psychicznie, aby proces przebiegał skutecznie i najmniej dotkliwie dla tej osoby. Z uwagi na fakt, że procedura ubezwłasnowolnienia całkowitego należy do spraw skomplikowanych i obciążających emocjonalnie strony przedstawimy poniżej w trzech krokach, jak wygląda procedura ubezwłasnowolnienia osoby z udziałem adwokata, z której można również skorzystać samodzielnie przygotowując się do sprawy.

Krok 1. Konsultacja początkowa i przygotowanie dokumentów potrzebnych do wniosku o ubezwłasnowolnienie:

W pierwszym kroku, adwokat przeprowadza wstępną konsultację z klientem, aby ocenić zasadność wniosku o ubezwłasnowolnienie i omówić możliwe działania. Podczas pierwszej konsultacji adwokat wyjaśnia klientowi w jaki sposób ubezwłasnowolnić osobę, która wymaga pomocy oraz jakie będą tego skutki. Ponadto, adwokat wskazuje, jakie dokumenty są potrzebne do wniosku o ubezwłasnowolnienie. W szczególności będą to opinie i zaświadczenia lekarskie, zaświadczenia medyczne, akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo i inne dowody, które adwokat uzna za pomocne dla wniosku o ubezwłasnowolnienie. Następnie po skompletowaniu niezbędnej dokumentacji, adwokat przygotowuje wniosek do sądu. Wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite powinien zawierać przede wszystkim dane wnioskodawcy i osoby, której dotyczy wniosek. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać powody ubezwłasnowolnienia osoby, która wymaga pomocy wraz z przytoczeniem okoliczności faktycznych i prawnych oraz załączniki, takie jak dokumentacja medyczna, opinie lekarskie i inne dowody.

Krok 2. Złożenie wniosku i postępowanie sądowe w sprawie o ubezwłasnowolnienie:

Przygotowany przez adwokata wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe składa się do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której dotyczy ubezwłasnowolnienie. Wnioskodawcą który zwraca się o pomoc do sądu lub adwokata, może być małżonek, krewni w linii prostej (rodzice, dzieci), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy lub prokurator. Po złożeniu odpowiedniego wniosku o ubezwłasnowolnienie rozpoczyna się sądowe postępowanie. Sąd wyznacza termin rozprawy, podczas której wysłuchuje osobę, której wniosek dotyczy, aby miała ona możliwość ustnego przedstawienia swojej sytuacji, zaś sąd mógł ocenić jej stan psychiczny. Przesłuchanie następuje w obecności biegłego lekarza psychologa, psychiatry lub neurologa, w zależności od stanu zdrowia osoby, której dotyczy sprawa. W dalszej kolejności Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, które obejmuje m.in. przesłuchanie świadków, analizę dokumentacji medycznej oraz opinię biegłych (najczęściej psychiatry i psychologa). Adwokat, który uczestniczy w rozprawach sądowych, w toku sprawy może przesłuchiwać świadków, przedstawiać dowody i argumentować przed sądem racje swojego klienta. Ponadto pomaga w interpretacji opinii biegłych, co do której Strona może złożyć zarzuty lub uwagi, jeśli jest dla niej niekorzystna.

Krok 3. Orzeczenie sądu i ustanowienie opiekuna lub kuratora

Po rozpatrzeniu wszystkich dowodów sąd wydaje orzeczenie. Sąd może orzec ubezwłasnowolnienie całkowite, częściowe lub odrzucić wniosek. Postanowienie sądu o ubezwłasnowolnieniu jest zaskarżalne. Po wydaniu orzeczenia przez sąd adwokat doradza klientowi w zakresie dalszych kroków, takich jak ewentualne odwołanie się od decyzji sądu, ustanowienie kuratora lub opiekuna prawnego, a także w zakresie realizacji prawnych i praktycznych aspektów wynikających z ubezwłasnowolnienia.

Po tym, jak postanowienie sądu o ubezwłasnowolnieniu stanie się prawomocne, Sąd ustanawia opiekuna prawnego (dla ubezwłasnowolnienia całkowitego) lub kuratora (dla ubezwłasnowolnienia częściowego). Opiekun lub kurator jest odpowiedzialny za reprezentowanie interesów osoby ubezwłasnowolnionej.

Jak długo trwa sprawa o ubezwłasnowolnienie?

Sprawy o ubezwłasnowolnienie są zazwyczaj skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy prawnej. Osoba chora lub uzależniona często nie zdaje sobie sprawy z problemu, zaprzecza chorobie i odmawia współpracy, przez co proces sądowy możne być niezwykle trudny. W takich sprawach pomocne może okazać się skorzystanie z usług adwokata, co zwiększa szanse na pozytywne zakończenie sprawy oraz zapewnia, że proces przebiega zgodnie z prawem, a interesy klienta są chronione. W tego typu sprawach priorytetowe jest wykazanie przed sądem, że osoba której wniosek dotyczy jest niezdolna do podejmowania świadomego działania w swoim interesie, a ograniczenie lub pozbawienie jej praw jest działaniem w jej interesie. Postępowanie dowodowe często wymaga przeprowadzenia specjalistycznych (psychologicznych lub psychiatrycznych) badań z udziałem osoby chorej i jeśli ona nie stawi się na badanie procedura ulega wydłużeniu. Z tego powodu tego typu sprawy są bardzo czasochłonne, a osiągnięcie pożądanego rezultatu niekiedy bywa bardzo trudne. Sprawa o ubezwłasnowolnienie może trwać od kilku miesięcy nawet do kilku lat.

Artykuł Na czym polega ubezwłasnowolnienie? podstawowe informacje o ubezwłasnowolnieniu pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Umowa tradycyjna a umowa internetowa

W świetle polskiego prawa każda umowa to porozumienie stron oparte o zgodne oświadczenia woli złożone w odniesieniu do wzajemnych praw i obowiązków. Umową nie jest zatem jednostronne oświadczenie woli (np. oświadczenie o odrzuceniu spadku), ale będzie nią choćby zakup towaru przez klienta na podstawie wydanego przez kasjera paragonu. Innymi słowy, zawarcie umowy drogą elektroniczną jest jak najbardziej możliwe, o ile polega na wyrażeniu zgodnych oświadczeń woli obu stron.

Art. 60 kodeksu cywilnego definiuje oświadczenie woli jako każde zachowanie się osoby dokonującej czynności prawnej, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny (czyli jednoznaczny, niebudzący żadnych wątpliwości co do intencji), w tym ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej uznaje się za prawidłowo złożone wówczas, gdy możliwe jest ustalenie tożsamości składającej je osoby, a samo oświadczenie wprowadzono do środka komunikacji elektronicznej tak, by druga strona mogła zapoznać się z jego treścią. Oczywiście złożone drogą internetową oświadczenia woli nie mogą być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani z prawem.

Kiedy podpisywanie  umowy przez internet nie jest możliwe?

Choć zasadniczo umowa nie musi stanowić papierowego dokumentu opatrzonego podpisami stron, istnieje katalog umów, które wymagają określonych form zawierania pod rygorem ich nieważności. Kodeks cywilny wymienia kilka form wyrażania oświadczeń woli: dokumentową (gdzie dokumentem może być każdy nośnik informacji), elektroniczną (z kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi), pisemną (z własnoręcznymi podpisami stron). Podpisywanie umów na odległość jest niemożliwe wówczas, gdy forma pisemna wymaga – na mocy prawa – urzędowego lub notarialnego poświadczenia podpisu. Nie można zatem zawrzeć przez internet np. umowy kupna nieruchomości.

Co jeszcze warto wiedzieć o zasadach zawierania umów online?

Zawierając umowy elektroniczne, warto zwracać uwagę na takie kwestie, jak czas i miejsce ich zawarcia. Jak w przypadku każdej umowy data wskazuje na moment, w którym pomiędzy stronami nawiązuje się stosunek prawny i wiązane z nim prawa i obowiązki. Miejsce zawarcia umowy może zaś mieć znaczenie np. ze względów podatkowych. Umowa zawarta przez internet ważna jest od chwili, w której strona składająca ofertę uzyskuje od drugiej strony (np. kupującego) potwierdzenie o jej przyjęciu. Za miejsce zawarcia umowy przez internet uznaje się siedzibę oferenta (np. sprzedawcy).

Czy możliwe jest odstąpienie od umowy zawartej przez internet?

Odstąpienie od każdej umowy najczęściej jest możliwe na warunkach określonych przez samą umowę. Jeśli chodzi o umowy zawierane na odległość, w tym umowy elektroniczne,  to – zgodnie z art. 27 Ustawy o prawach konsumenta – Konsument […] może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów. Istnieją nieliczne wyjątki od tej reguły (np. sytuacja, w której przedmiotem świadczenia jest rzecz wyprodukowana według specyfikacji konsumenta), niemniej odstąpienie od umowy zawartej drogą elektroniczną zwykle nie nastręcza trudności.

Artykuł Umowa przez Internet – kiedy jest ważna? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Czym jest ugoda pomiędzy stronami?

Definicja ugody została wyrażona w art. 917 Kodeksu Cywilnego. Poprzez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego. Celem takiego postępowania jest:

• uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku,
• zapewnienie wykonania wyżej wymienionych roszczeń,
• uchylenie powstałego sporu lub uniknięcie tego, który może dopiero powstać.

Istotą ugody jest zatem wypracowany przez strony kompromis, który ma służyć zabezpieczeniu ich interesów i odbudowaniu wzajemnego zaufania. Szczególnym przypadkiem takiego porozumienia jest ugoda, którą strony zawierają przed sądem, a co najmniej kierują do zatwierdzenia przez sąd.

Czym różni się ugoda sądowa od pozasądowej?

Ugoda pozasądowa to zawarte w dowolnej formie (w tym – ustnej) porozumienie regulujące stosunek prawny między stronami w spornych przypadkach. Często okazuje się prostym (bez dodatkowych kosztów, formalności) i skutecznym rozwiązaniem sporu, ale nie stanowi tytułu egzekucyjnego. Może jedynie stać się podstawą do wniesienia pozwu i dalszego dochodzenia swoich praw na drodze sądowej.

Ugoda sądowa nie ma charakteru wyroku ani innego orzeczenia sądowego, ale ma moc wyroku i w praktyce jest tak samo wiążąca. Można nadać jej klauzulę wykonalności i na jej podstawie zainicjować postępowanie egzekucyjne, jeśli jedna ze stron nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

Jakie warunki musi spełnić ugoda sądowa?

Ugodę sądową można zawrzeć wyłącznie w przypadku stosunków prawnych, które pozostają do swobodnej dyspozycji stron – nie wymagają uregulowania orzeczeniem sądu. Postępowanie pojednawcze dopuszcza się w sprawach cywilnych odnoszących się do takich kwestii, jak wierzytelności, odszkodowania czy dział spadku. Ugoda sądowa nie może dotyczyć np. rozwiązania małżeństwa ani spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Ugoda sądowa musi zostać uznana za dopuszczalną – sąd może nie zatwierdzić jej, jeśli np. jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Niezwykle istotne jest, by treść ugody sądowej w sposób niebudzący wątpliwości, a zarazem ostateczny, określała roszczenia i obowiązki stron. Niedopuszczalne jest późniejsze wnioskowanie o jej korektę czy uzupełnienie.

W jaki sposób zawrzeć ugodę sądową?

Ugodę sądową można zawrzeć, nie wytaczając powództwa (np. przed mediatorem). Wówczas jednak niezbędne jest zatwierdzenie ugody pozasądowej przez sąd – w przeciwnym razie nie zyska klauzuli wykonalności. Innym sposobem na zawarcie ugody jest zawezwanie do próby ugodowej, czyli wniesienie do sądu przez jedną ze stron sporu pisma procesowego, które ma na celu zainicjowanie postępowania pojednawczego. Odbywa się ono przed sądem, ale również nie jest jednoznaczne z wytoczeniem powództwa. Wiąże się z mniejszą liczbą formalności (nie wymaga postępowania dowodowego) i niższymi kosztami niż proces sądowy.

Ugoda sądowa może też stać się alternatywą dla rozstrzygnięcia w postaci wyroku już w trakcie postępowania procesowego. Sąd ma wręcz obowiązek – na mocy art. 223. § 1. Kodeksu postępowania cywilnego – zaproponować stronom ugodowe rozstrzygnięcie sporu. Najczęściej następuje to podczas pierwszej rozprawy. Jeśli strony gotowe są zawrzeć porozumienie, sąd umożliwia im podjęcie negocjacji zmierzających do sformułowania warunków ugody. Nie ujawnia przy tym własnych poglądów dotyczących sprawy i nie może wywierać na strony żadnego nacisku. Wypracowana ugoda jest częścią protokołu z posiedzenia pojednawczego.

Kiedy uprawomocnia się ugoda sądowa?

Porozumienie zatwierdzone przez sąd czyni dalsze postępowanie procesowe bezzasadnym. Dlatego zawarcie ugody skutkuje umorzeniem sprawy. Uprawomocnienie postanowienia sądu o umorzeniu następuje zwykle w ciągu tygodnia od jego wydania. Jest równoznaczne z uprawomocnieniem się ugody sądowej.

Co istotne, o ile wycofanie się z ugody pozasądowej nie ma bezpośrednich skutków prawnych, skutki niewykonania ugody sądowej są takie same jak w przypadku uchylania się od wypełnienia prawomocnego wyroku. Nie można też wszcząć ponownego procesu dotyczącego uregulowanych nią kwestii ani nawet wnioskować o jej uzupełnienie. Można co najwyżej wnieść do sądu nowy pozew o stwierdzenie nieważności ugody ze względu na jej błędy formalne, niezgodność z prawem czy też z uwagi na pozostawianie w istotnym błędzie w momencie jej zawierania.

Ile kosztuje ugoda sądowa?

Koszty sądowe w sprawach cywilnych zależą od wielu czynników, m.in. charakteru sprawy, wartości przedmiotu sporu. Nie można więc wskazać konkretnej sumy, jaką należy uiścić w związku z zawarciem ugody sądowej. Co więcej, jej koszt zależy od tego, na jakim etapie sprawy dojdzie do porozumienia. Jeśli nastąpi to przed rozpoczęciem rozprawy przed sądem pierwszej instancji, strona, która wszczęła postępowanie, otrzyma z urzędu zwrot całej uiszczonej opłaty. Jeśli zaś ugoda sądowa zostanie zawarta po rozpoczęciu rozprawy, opłata sądowa zostanie zwrócona w połowie. Jeśli chodzi o pozostałe koszty, każda ze stron poniesie własne (nikt nie zostanie obciążony zwrotem na rzecz strony przeciwnej).

Jakie są korzyści z ugody sądowej?

Rozstrzygnięcie sporu poprzez zawarcie ugody sądowej ma szereg zalet, do których należą:

• szybsze rozwiązanie sprawy niż w postępowaniu sądowym, które często trwa wiele lat,
• stosunkowo niewielka ilość formalności,
• zniesienie lub znaczne zmniejszenie kosztów sądowych.

Warto też zauważyć, że zwykle łatwiej podjąć dobrowolnie przyjęte zobowiązanie niż poddać się narzuconemu odgórnie wyrokowi.

Artykuł Ugoda sądowa – czym jest i dlaczego warto ją zawrzeć? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.

Czym właściwie jest darowizna?

W pierwszej kolejności należy się zastanowić, czym tak naprawdę jest darowizna. Z punktu widzenia prawnego może ona obejmować pieniądze lub dobra materialne, które zgromadziliśmy i które chcemy przekazać dowolnej osobie, nie oczekując od niej nic w zamian. Definicja z kodeksu cywilnego (art. 888) potwierdza to stwierdzenie, mówiąc, że darowizna to „forma umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”. Co to dla nas oznacza? Artykuł ten mówi o tym, że nie ma konkretnego progu wartościowego, od którego przekazane dobra podlegają umowie darowizny. Może nią być zarówno mieszkanie, jak i drobny prezent na wesele dla pary młodej czy prezent pod choinkę.

Odwołanie darowizny – rażąca niewdzięczność

Co jednak zrobić w przypadku, gdy przekazaliśmy komuś część swojego majątku w geście dobrej woli, a ta osoba nie docenia tego, co dla niej zrobiliśmy lub nas oszukała i zerwała z nami kontakt po udzieleniu wsparcia? W takiej sytuacji warto rozważyć cofnięcie darowizny.

Odwołanie darowizny jest możliwe tylko w jednym przypadku. Dotyczy on sytuacji, gdy zachowanie obdarowanego jest rażąco niewdzięczne, a więc kiedy narusza on ogólnie przyjęte normy etyczne. Może to dotyczyć sytuacji, gdy obdarowany:

• drastycznie narusza obowiązki rodzinne,
• przyczynia się do znacznego pogorszenia zdrowia darczyńcy lub jego śmierci,
• dopuszcza się przestępstwa względem darczyńcy,
• wyrządza szkodę majątkową darczyńcy,
• odmawia pomocy darczyńcy,
• godzi w dobre imię darczyńcy,
• nie wypełnia warunków umowy, która została spisana podczas udzielania darowizny.

Jak widać na podstawie przytoczonych przykładów, rażąca niewdzięczność może obejmować zarówno szkody materialne, jak i moralne.

Odwołanie darowizny – termin

Zgodnie z prawem darczyńca ma rok na odwołanie darowizny w przypadku wystąpienia rażącej niewdzięczności. Czy w takim wypadku możliwe jest cofnięcie darowizny po 10 latach? Tak, pod warunkiem że przesłanki do zwrotu darowizny nastąpiły dopiero w ciągu ostatniego roku, a nie pojawiały się już na początku zawarcia umowy dotyczącej przekazania majątku czy innych dóbr. Nie ma także znaczenia, czy darowizna doszła do skutku, czy dopiero oczekuje na wykonanie – rażąca niewdzięczność jest jedynym czynnikiem wpływającym na odwołanie darowizny.

Kiedy nie można odwołać darowizny?

Zgodnie z prawem, istnieją trzy sytuacje, w których darowizna nie może zostać odwołana:

Upłynął rok od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego: Jeśli darczyńca otrzymał rażące przejawy niewdzięczności ze strony obdarowanego, to ma prawo odwołać darowiznę. Jednak musi to zrobić w ciągu roku od momentu, w którym dowiedział się o takiej niewdzięczności. Jeśli ten okres czasu minął, darczyńca traci prawo do odwołania darowizny z tego powodu.

Darczyńca przebaczył niewdzięczność obdarowanego: Nawet jeśli obdarowany wykazał niewdzięczność wobec darczyńcy, darczyńca nie może odwoływać darowizny, jeśli postanowił przebaczyć obdarowanemu. Przebaczenie pozbawia darczyńcę możliwości odwołania darowizny z powodu niewdzięczności.

Zmiana decyzji darczyńcy dotyczącej obdarowania: Jeśli darczyńca zmienił zdanie i zdecydował, że nie chce już dokonać darowizny, nie może tego zrobić. Po dokonaniu darowizny, darczyńca traci prawo do cofnięcia jej tylko z powodów takich jak niewdzięczność, jeśli minął już rok od momentu jej odkrycia, oraz niezależnie od powodów, jeśli darczyńca zdecydował się przebaczyć niewdzięczność obdarowanemu.

Zwrot darowizny – droga sądowa

Odwołanie darowizny powinno nastąpić poprzez złożenie przez darczyńcę obdarowanemu oświadczenia woli – gdy przedmiotem sporu jest nieruchomość, musi ono zostać dodatkowo złożone w formie aktu notarialnego. Po otrzymaniu takiego dokumentu (i faktycznego zaistnienia przesłanek o rażącej niewdzięczności) obdarowany powinien zwrócić darowiznę.

Jeśli mimo wystąpienia przesłanek do zwrotu darowizny darczyńcobiorca nie chce dobrowolnie zwrócić uzyskanych w ten sposób dóbr, może okazać się konieczne sądowe odwołanie darowizny (powództwo o nakazanie złożenia oświadczenia woli). Gdy pozew o odwołanie darowizny trafi na wokandę, sędzia w toku postępowania cywilnego zadecyduje, czy faktycznie istnieją przesłanki, aby dokonać zwrotu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności – dlatego tak ważne jest, aby zebrać odpowiednie dowody, by móc udowodnić niewdzięczność obdarowanego i odzyskać utracone środki pieniężne czy dobra materialne.

Koszt odwołania darowizny

Ile kosztuje cofnięcie darowizny na drodze sądowej? Nie ma jednej, stałej kwoty, którą należy uiścić. Osoba udzielająca darowizny musi się liczyć z poniesieniem kosztu wynoszącego 5% wartości dóbr, których dotyczy proces. Pieniądze wpłaca się przelewem na rachunek sądu lub w kasie sądu, a dowód zapłaty należy dołączyć do pozwu.

Artykuł Odwołanie darowizny – czy jest możliwe? pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Wrocław.